برای به‌ڕێز و خۆشه‌ویست كاك عوسمان ده‌شتی..
وێڕای ڕێز و سڵاو، هیوادارم له‌و په‌ڕی خۆشیدا بی و له‌ كاری نووسینی پرۆژه‌كه‌تدا سه‌ركه‌وتووبی.
كاكه‌ گیان، به‌ ڕێگه‌ی برای به‌ڕێز و گه‌وره‌م كاك د. جه‌شید حه‌یده‌ری نامه‌كه‌ت گه‌یشت و، له‌وه‌ی كه‌ منت شیاوی ئه‌وه‌ زانیوه‌ كه‌ چه‌ند پرسیارێكم ده‌رباره‌ی مامۆستا هێمن ئاراسته‌ بكه‌ی زۆرت سوپاس ده‌كه‌م. هه‌رچه‌ند ئه‌من له‌و باره‌وه‌ هێشتا خۆم به‌ قوتابی ده‌زانم و له‌وه‌ كه‌مترم كه‌ بتوانم داوای ئێوه‌ی به‌ڕێز بۆ به‌ ئه‌نجام گه‌یاندنی پرۆژه‌كه‌ت به‌جێبگه‌یێنم. به‌ڵام هه‌رچۆنێك بێ، بێدڵییت ناكه‌م و ئه‌وا به‌ پێی توانا وه‌ڵامی پرسیاره‌كانت به‌ جیا له‌ خواره‌وه‌ ده‌ده‌مه‌وه‌، هه‌روه‌ها ئه‌و كتێب و نووسراوانه‌ی داوات كردبوون، ئه‌وا ئه‌وانیش هه‌ر به‌ ڕێگه‌ی كاك د. جه‌مشیددا ده‌نێرمه‌ خزمه‌تت، هیوادارم سوودیان لێوه‌ربگری بۆ پرۆژه‌ پیرۆزه‌كه‌ت.
ڕه‌نگه‌ خه‌برت هه‌بێ، بێجگه‌ له‌ كتێبه‌كانی تاریك و ڕوون، ناڵه‌ی جودایی و پاشه‌رۆك، كتێبی (چه‌پكێ گوڵ و چه‌پكێ نێرگز) یش له‌ بنكه‌ی گه‌لاوێژی لای خۆتان چاپكراوه‌ كه‌ بۆ پرۆژه‌كه‌ت زۆر پێویسته‌ و هێندێك له‌ شێعره‌كانی مامۆستا هێمنی تێدایه‌.
لێره‌دا به‌ڕیز وه‌ڵامی پرسیاره‌كانت عه‌رز ده‌كه‌م:
1) جگه‌ له‌ كتێبی (هێمن و من) و دوو نووسراوه‌ی جیاواز، كۆمه‌ڵه‌ شێعری (بزه‌ی خوێن)یشم بۆ ناردی كه‌ له‌وانه‌یه‌ یارمه‌تیده‌ری باسه‌كه‌ت بن.
2) بۆ ئاگاداریت ده‌بێ عه‌رزت بكه‌م (هه‌روه‌ك له‌ پێشه‌كییه‌كه‌دا نووسراوه‌)، مامۆستا هێمن جگه‌ له‌ چه‌ند پارچه‌ هۆنراوه‌(وه‌كوو: ژوانی ئاغا و وه‌نه‌وشه‌...) نه‌بێ، هه‌رچی هه‌یه‌تی له‌و سێ كتێبه‌دا هه‌ن. دیاره‌ چه‌ند پارچه‌ هۆنراوه‌ش له‌ (ڕۆژنامه‌ی كوردستان) دا چاپ كراون كه‌ له‌ دیوانه‌كه‌یدا نه‌هاتوون. هه‌روه‌ها هێمن پارچه‌ هۆنراوه‌یه‌كی بۆ «غولامڕه‌زا ته‌ختی» پاڵه‌وانی میللی ملانه‌(زۆره‌وانی) دانابوو كه‌ به‌ داخه‌وه‌ تا ئێستا نه‌متوانیوه‌ وه‌ده‌ستی بخه‌م كه‌ سه‌ردێڕه‌كه‌ی ئاوایه‌ و له‌ (هێمن و من)یشدا ئیشاڕه‌م پێكردووه‌:
ته‌ختی نه‌یگرت به‌ری سه‌ختی
ئاوابـــــوو ئه‌ستێره‌ی به‌ختی
سه‌باره‌ت به‌ بیره‌وه‌ری و ئه‌وه‌یكه‌ هێمن چۆن شێعری گوتووه‌ و شتی وا، سه‌رنجی (هێمن و من) بده‌، وابزانم به‌شی ئه‌وه‌نده‌ی تێدا به‌دی بكرێ.
3) عینوانی باسه‌كانم به‌ دڵ بوو، به‌ڵام ئه‌گه‌ر بكرێ له‌ توێی باسه‌كه‌تدا گرینگییه‌كی زۆرتر بده‌ی به‌ (هێمن و زمانه‌وانی، یان هێمن و زمانی په‌تی و زمانی شێعری) و به‌تایبه‌ت ئه‌و كاته‌ی مامۆستا هێمن له‌ كۆڕی زانیاری دا بوو خراپ نه‌بێ. هه‌روه‌ها له‌و پێشه‌كییه‌ی كه‌ من بۆ دیوانه‌ تازه‌كه‌یم نووسیوه‌ كه‌ له‌ گه‌ڵ ئه‌و نامه‌یه‌دا پێت ده‌گا، ئه‌گه‌ر سه‌رنج بده‌ی ژیانی هونه‌ری و سیاسی هێمن به‌ چه‌ند قۆناغێك دابه‌شكراوه‌، ڕه‌نگه‌ بكرێ به‌ پاراستنی عینوانه‌كانی خۆت، ئه‌و دابه‌شكردنه‌ش له‌به‌رچاوبگری.
4) ئه‌من له‌ پێشه‌كییه‌كه‌شدا ئاماژه‌م به‌وه‌ كردووه‌ كه‌ مامۆستا هێمن زۆرجار ناڕه‌زایی خۆی له‌ گوتنی هێندێك شێعری سیاسی ده‌ربڕیوه‌. هه‌ڵبه‌ت نه‌ك له‌به‌ر ئه‌وه‌ كه‌ سیاسی بوون به‌ڵكوو له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له‌باری هونه‌رییه‌وه‌ لاوازبوون، وه‌ك بژی دیمۆكرات و چه‌ند نموونه‌ی دیكه‌..
دیاره‌ ئه‌و نه‌زه‌ره‌ی جه‌نابت به‌ تێكڕایی دروسته‌ و شێعری شوعاری و قسه‌یی (سیاسی و بۆنه‌یی) له‌گه‌ڵ شێعر‌ی شاز و هه‌ڵقوڵاو له‌ هه‌ستی شاعیرانه‌وه‌ جیاوازی هه‌یه‌ و هێمنیش له‌وه‌‌ ئاوارته‌ ناكرێ. به‌ڵام فه‌رقێك كه‌ هێمن له‌گه‌ڵ شاعیرانی دیكه‌ هه‌یه‌تی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئه‌و زۆر وه‌ستایانه‌ و شاعیرانه‌ توانیویه‌تی مه‌به‌ست و ئامانج سیاسی خۆی، خواز و نیازی دڵی خۆی، داوا و ویستی گه‌له‌كه‌ی خۆی له‌ قاڵبی غه‌زه‌لدا ده‌رببڕێ و، یان مه‌به‌ستی سیاسی و دڵداری و كۆمه‌ڵایه‌تی وه‌ها به‌ یه‌كه‌وه‌ ئاوێته‌ بكا كه‌ خوێنه‌ره‌وه‌ هه‌میشه‌ هه‌ست به‌ دوو یان چه‌ند مانایان بكا. هه‌روه‌ك خۆت نووسیوته‌ كه‌سێك شاره‌زای شێوازی هێمن نه‌بێ، نازانێ (كانی ڕوونم دی به‌ لێشاوی به‌هار شلوێ نه‌بوو) یانی چی و مه‌به‌ستی چییه‌؟ یان (به‌هار بوو فه‌سڵی زستانم ئه‌گه‌ر یارم له‌گه‌ڵ بایه‌) به‌ وردی لێكداته‌وه‌ و زۆر شتی له‌م بابه‌ته‌.
5) ئه‌و دوو تاكه‌ی كه‌ له‌ غه‌زه‌لی (به‌ره‌و ئاسۆ)دا هێناوته‌ته‌وه‌، گه‌لێك مانا هه‌ڵده‌گرێ. به‌ڵام ئه‌گه‌ر سه‌رنج بده‌ی ڕێكه‌وتی ژێر پارچه‌ هۆنراوه‌كه‌ ساڵی (1975)ی له‌ سه‌ره‌، به‌وه‌ ده‌بێ بۆت ده‌ربكه‌وێ كه‌ هێمن مه‌به‌ستی چییه‌. له‌و دوو تاكه‌دا هێمن به‌ زمانێكی زۆر شاعیرانه‌ دوو قۆناغی كۆمه‌ڵایه‌تی ــ سیاسی له‌ بزووتنه‌وه‌ی كوردی (كۆماری كوردستان ــ 1946 و شۆڕشی ئه‌یلوول و هه‌رسهێنانه‌كه‌ی 1975) ده‌ستنیشان ده‌كا و له‌گه‌ڵ یه‌كتردا هه‌ڵیانده‌سه‌نگێنێ.
هه‌روه‌ك ده‌زانی پێشه‌وا قازی له‌ ڕۆژی 12[10 دروسته‌] ی مانگی نه‌ورۆز(خاكه‌لێوه‌)ی 1326(1947) ده‌گه‌ڵ سه‌یفی قازی و سه‌دری قازی له‌ چوارچرای مه‌هاباد له‌ سێداره‌دران. مه‌به‌ست له‌ (كانی ڕوون) كۆماری كوردستان و پێشه‌وا قازی یه‌، مه‌به‌ستیش له‌ (لێشاوی به‌هار) هاتنه‌وه‌ی ئه‌رته‌شی شا و دستبه‌سه‌ركردنی ڕێبه‌رانی كۆماره‌. مه‌به‌ست له‌ نیوه‌ی دووهه‌م (شۆڕشی ئه‌یلوول) و ڕاگه‌یاندنی ئاشبه‌تاڵ له‌ لایه‌ن مه‌رحوومی بارزانی یه‌.
جا ئه‌گه‌ر سه‌رنجت دابێ، هه‌ر له‌و غه‌زه‌له‌دا پێش ئه‌و دوو تاكه‌ گوتراوه‌: (چۆن به‌ره‌و تاریكی ده‌خشێم پاڵ وه‌ شه‌یتانی ده‌ده‌م) كه‌ مه‌به‌ستی هێمن له ‌شه‌یتان «حه‌مه‌ڕه‌زا شای په‌هلوی»یه‌، كه‌ ڕێبه‌رانی شۆڕش دوای ئاشبه‌تاڵ (كه‌ مامۆستا هه‌ژاریشیان له‌گه‌ڵ بوو) په‌نایان برده‌ به‌ر شای ئێران و له‌ شاری كه‌ره‌ج نیشته‌جێ بوون. (ژینی كورتم دی… هه‌م ئیشاره‌یه‌ به‌ پێشه‌وا قازی (كه‌ كاتێ ئیعدام كرا ته‌مه‌‌نی 48 ساڵ بوو) و هه‌م ئاماژه‌یه‌ به‌ سوله‌یمانی موعینی كه‌ به‌ ئاگاداری مه‌ڕحوومی بارزانی له‌لایه‌ن (قادر ته‌گه‌رانی) شه‌هید كرا. مه‌به‌ستیش له‌ عومری زۆر دیاره‌ كه‌ بارزانی یه‌. به‌ڵام ئه‌گه‌ر چاو له‌ ساڵی ژێر شێعره‌كه‌ بپۆشین، كه‌س بیری بۆ ئه‌وه‌ ناچێ، ئه‌گه‌رچی مه‌به‌ستی هێمن «حه‌مه‌ڕه‌زاشا»ش ده‌گرێته‌وه‌..
هه‌ڵبه‌ت ده‌بێ ئه‌وه‌شت عه‌رز بكه‌م، چونكه‌ كاره‌كه‌ی جه‌نابت ده‌كه‌وێته‌ ناو خانه‌ی ئه‌كادێمییه‌وه‌، به‌ پێویستم زانی ئه‌و زانیارییه‌ بخه‌مه‌ سه‌ر كاغه‌ز، هه‌روه‌ك خۆشت ئاگاداری، هه‌رچه‌ند ده‌بێ هه‌قیقه‌ته‌كان بگوترێن، به‌ڵام شیكردنه‌وه‌ی ئه‌و جۆره‌ مه‌به‌ستانه‌، له‌ قۆناغی ئێستادا له‌بری ئه‌وه‌ی قازانجی هه‌بێ، زیاتر زه‌ره‌ری هه‌یه‌.
ئه‌وه‌ش ده‌زانی كه‌ هێمن له‌ ساڵانی دوای شۆڕشی ئێران (1978) كه‌ ئه‌ندامی حیزبی دیمۆكراتی كوردستان بوو، له‌گه‌ڵ شه‌هید قاسملوو و حیزب نێوانیان تێكده‌چێ. له‌سه‌ر ئه‌و حاڵه‌شڕا كه‌ وشه‌ی (جاش)ی به‌سه‌ردا ده‌بڕن و له‌ سه‌ر ڕادیۆی ده‌نگی كوردستانیش ده‌یڵێنه‌وه‌، ئه‌و ئینسانه‌ شه‌ریفه‌، هه‌ڵوێستی خراپ نانوێنێ. سه‌رنج بده‌ بزانه‌ به‌ چ زمانێك (كه‌ دڵی هه‌ر له‌ لایانه‌) هه‌ستی كوردانه‌ی خۆی له‌ ئاست هه‌ڵوێستی ناحه‌زی وان ده‌رده‌بڕێ و، هێشتاحازره‌ ڕووحی خۆی به‌ قوربانی سه‌روی ڕه‌وان بكا كه‌ كورد و كوردستانه‌كه‌یه‌تی:
دێ و ڕاده‌برێ وه‌كوو سه‌روی ڕه‌وان من چبكـــــه‌م؟
كه‌ به‌ قوربانی نه‌كه‌م ڕوحی ڕه‌وان من چبكه‌م؟*
له‌ كۆتاییدا دیسانیش هیوای سه‌ركه‌وتنت بۆ ه‌خوازم و هه‌ر ته‌مه‌ن درێژ بی.

• سه‌رنج: بۆخوێندنه‌وه‌ی سه‌رجه‌می شێعره‌كه‌ی مامۆستا هێمن ئێره‌ دابگره‌.