Start

هێرك
پێڕك
تێڕك
كۆوێژ
ڕاوێژ
تێبێژ
وێژگ
چێژگ
مێژگ
ڕاڕه‌و
ڕۆژه‌و
گێژه‌و
 
2004-07-10
هه‌ڵگرتنه‌وه‌ی وێنه‌گه‌لی زۆر شاز له‌ ئاڵقه‌کانی که‌یوان

زانایان خه‌ریکی لێکۆڵینه‌وه‌ی ئه‌و وێنه‌ سه‌رسووڕهێنه‌رانه‌ بوون که‌ فه‌زاپێوی کاسینی هه‌ڵیگرتووه‌ته‌وه‌.
وێنه‌ و شتگه‌لی کاسینی که‌ حه‌وتووی ڕابردوو چووبوه‌ ناو مه‌داری که‌یوانه‌وه‌ نیشانده‌ری ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئاڵقه‌کانی که‌ویوان به‌ شێوه‌ی سه‌ره‌کی له‌ سه‌هۆڵ پێکهاتوون.
سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌، ئه‌م ئاڵقانه‌ هه‌روه‌ها خاوه‌نی ماکه‌یه‌کی مه‌یله‌وبۆرن‌ که‌ زانایان به‌
«خاک»یان چوواندوون‌ و ده‌گه‌ڵ ماکه‌گه‌لێک که‌ له‌ سه‌ر ڕووبه‌ری فوێبێ _ یه‌کێک له‌ مانگه‌ دووره‌دسته‌کانی که‌یوان بینراوه‌ وێچوویی هه‌یه‌.
ئه‌م شتگه‌لانه‌ له‌وانه‌یه‌ سه‌رچاوه‌ی ئاڵقه‌گرینگه‌کانی که‌یوان ده‌ربخه‌ن.
دۆزینه‌وه‌ی ئه‌و ماکه‌ مه‌یله‌وبۆره‌، ئه‌و بیرۆکه‌یه‌ی که‌ ده‌ڵێ ئاڵقه‌کانی که‌یوان پاش له‌ناوچوونی یه‌کێک له‌ مانگه‌کانی خۆی پیکهاتوون، پته‌وترده‌کا.
کاسینی هه‌روه‌ها وێنه‌گه‌لێکی به‌ چاوه‌ندازی نزیکه‌وه ‌له‌ دوو مانگی که‌یوان که‌ هێندێک تایبه‌تمه‌ندیی ڕووبه‌ری هه‌ردووکیان ده‌رده‌خا، هه‌ڵگرتووه‌ته‌وه‌.
واوێده‌چێ گه‌وره‌ترین مانگی که‌یوان _ تیتان _ ته‌نیا قه‌واره‌یه‌کی کۆره‌گه‌ی هه‌تاویی جگه‌ له‌ زه‌وی بێ که‌ له‌ سه‌ر ڕووبه‌ره‌که‌یدا ئاو ده‌بیندری.

کاسینی له‌ ماوه‌ی ئه‌م چه‌ند ڕۆژه‌دا لێبڕاوه له‌ ناو په‌ڵه‌ هه‌وری چڕه‌وه‌ بنواڕێته‌ ڕووبه‌ری تیتان و وێنه‌گه‌لێک له‌ چاڵ و درزه‌کان، په‌ستراوه‌گه‌لی سه‌هۆڵ، هێڵ و ئاڵقه‌گه‌لێک که‌ سه‌رچاوه‌یان نادیاره‌ ئاماده‌بکا.
هه‌واڵنیری به‌شی زانستیی بی بی سی ده‌ڵێ وێنه‌کانی کاسینی له‌ تیتان و فوێبێ به‌ شێوه‌یه‌کی چاوه‌ڕواننه‌کراو،  بیرخه‌ره‌وه‌ی وێنه‌گه‌لێکن که‌ یه‌که‌مین فه‌زاپێوه‌کانی ده‌ستکردی به‌شه‌ر له‌ زه‌وی و مانگیان ئاماده‌کردبوو.
به‌ قسه‌ی وی، ئه‌و وێنانه‌ وه‌ها ڕوونن که‌ باعیس ده‌بێ بینه‌ر ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌‌ که‌ له‌ مه‌ودای یه‌ک و نیو میلیارد کیلۆمیترییه‌وه‌ ناردراوه‌ به‌ هاسانی فه‌رامۆش بکا.
فه‌زاپێوی کاسینیی سه‌ر به‌ ناسا، له‌ مانگی ژانڤییه‌دا، دۆزه‌ری ئوڕووپایی
«هوینگێز» به‌ره‌و تیتان ڕه‌وانه‌ده‌کا تا له‌ سه‌ری دابه‌زێ و له‌ نزیکه‌وه‌ لێی بکۆڵێته‌وه‌.
سه‌فه‌ری کاسینی بۆ که‌یوان حه‌وت ساڵی خایاند.

• • •

سه‌رچاوه‌: وه‌رگیران و وه‌ڕگێڕانه‌وه‌ له‌ سایتی فارسیی بی بی سی_ س. چ هێرش.


 
Webmaster: Chia Madani