Start

هێرك
پێڕك
تێڕك
كۆوێژ
ڕاوێژ
تێبێژ
وێژگ
چێژگ
مێژگ
ڕاڕه‌و
ڕۆژه‌و
گێژه‌و
2006-10-07

که‌ریمی حیسامی 1926- 2001


دوو نامه‌ی  له‌مێژینه‌ی«که‌ریمی حیسامی» نووسه‌ر و ڕۆژنامه‌وانی کورد، بۆ س. چ. هێرش





نامه‌ی یه‌که‌م:

برای به‌رێز و خۆشه‌ویستم کاک سوله‌یمان، ڕۆژباش
به‌ گه‌رمی ده‌سته‌کانت ده‌گوشم. ساخی و سڵامه‌تیتان ئاواته‌خوازم. داوای لێبوردن ده‌که‌م که‌ وه‌ڵامی نامه‌که‌تان وه‌ده‌رنگی که‌وتووه‌. له‌ سه‌ر سه‌فه‌ر بووم نامه‌که‌ هات و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی چاوم پێی ڕوون بۆوه‌، زۆریش ناره‌حه‌ت بووم که‌ تاڵان کراون. به‌ڵام نازانم که‌ هاتبوویه‌ به‌رلین بۆ خه‌به‌ری منت نه‌دابوو که‌ بێم و به‌ دیدارتان شاد بم. خۆ سه‌فه‌ر بۆ من وه‌ک ئاوخواردنه‌وه‌یه‌. ده‌ی وات پێ مه‌سڵه‌حه‌ت بووه‌، به‌ قه‌ولی کاک حه‌مه‌ده‌مینی سیراجی: شێخ سڵامه‌ت.
که‌ چوومه‌وه‌ بوڵغارستان پێم وابوو، نامه‌که‌ی تۆم له‌ لایه‌ و ده‌مویست جه‌وابی بنووسمه‌وه‌، دیتم له‌ بیرم چووه‌. دیاره‌ پیری و هه‌زار عه‌یب. له‌ گه‌ڕانه‌وه‌دا خه‌به‌ری مردنی دۆست و هاوڕێ و براده‌ری قه‌دیم و هاوخه‌بات و خه‌زووریشم کاک «ئه‌حمه‌د حاجی مسته‌فای پیرمه‌ندی» له‌ نه‌غه‌ده‌م-م بۆ هات. له‌ ڕاده‌به‌ده‌ر تێکچووم. له‌ ساڵۆنێک سه‌ره‌خۆشیم دانا و چه‌ند رۆژیش ئاوا به‌ ناڕه‌حه‌تی گوزه‌را. یه‌کدوو ڕۆژیش خه‌ریکی ژماره‌ 37ی ڕۆژنامه‌{سه‌رده‌می نوێ} کوێت بووم، ناردم بۆ چاپخانه‌، جا نازانم که‌نگێ ده‌گاته‌ ده‌ست ئێوه‌، چونکه‌ شێعری (نیشتمان)ی هێرشی تێدایه‌. جا ئه‌و هه‌موو به‌ڵگه‌ و ده‌لیله‌ بۆ خوداش بینیه‌وه‌ لێت خۆش ده‌بێ!
ئه‌ورۆ ده‌ستم که‌وتۆته‌وه‌ به‌رخۆ، ئه‌وا ئه‌و چه‌ند دێڕه‌ت بۆ ده‌نووسم.
له‌ لای ئێمه‌ دنیا کپ  و بێده‌نگه‌. کوردستانه‌که‌ هه‌ر وه‌ک خۆی له‌ چاره‌ڕه‌شی دایه‌. رادیۆی حیزبه‌کان خه‌ریکی شه‌ڕه‌جنێون. له‌ ئوڕووپا له‌ نێو هینه‌که‌ی ئێوه‌ هه‌ڵبه‌ز هه‌ڵبه‌ز زۆره‌. به‌تایبه‌ت له‌ لای کورده‌کانه‌وه‌. نامه‌ی ئه‌وتۆم بۆ دێن پیاو سه‌ری سووڕده‌مێنێ. ئاخری خێر بێ.
نووسیوته‌ بۆ شته‌کان «ته‌واو قه‌ولت پێ ناده‌م» کاکه‌ لام وایه‌ فۆتۆکۆپی و وه‌گیرخستنی ئه‌و شتانه‌ له‌وێ زۆر زه‌حمه‌ت نییه‌. چونکه‌ وه‌ک ده‌ڵێن له‌ قڕانێکیش به‌ندن. ڕه‌نگه‌ میواندارییه‌ک کاری خۆی بکا به‌و شه‌رته‌ی کونه‌که‌ بدۆزرێته‌وه‌. به‌ ته‌ما دوکتوریش مه‌به‌.
به‌ داخه‌وه‌ ئه‌و شێعره‌ی مامۆستا هێمنم لا نییه‌. زۆر سه‌یره‌ ته‌نیا سروه‌ی ژماره‌ 3م له‌ لا نییه‌. له‌ باره‌ی کۆمه‌ڵه‌ شێعره‌که‌ت. به‌داخه‌وه‌ لێره‌ ئه‌مجاره‌ کورده‌ حه‌یاته‌که‌ بووبه‌ هۆی ئه‌وه‌ که‌ یارمه‌تی چاپی به‌رگی سێیه‌می بیره‌وه‌رییه‌کانم نه‌ده‌ن، هه‌رچی هه‌مبوو له‌ سه‌رم دانا و چاپم کرد.  ‌نافرۆشرێ، کورده‌که‌ کتێب ناخوێنێته‌وه‌. ئه‌گه‌ر یارمه‌تیان دابا وه‌ک به‌رگی دووه‌م، به‌شی چاپی زۆر کۆمه‌ڵه‌ شێعریشی ده‌کرد. به‌ڵام دیسان هه‌ر بیاننێره‌، به‌ڵکوو هه‌ڵکه‌وێ چاپی بکه‌ین. «ته‌واو قه‌ولت پێ ناده‌م».
کاکه‌ هه‌رچی هه‌ته‌ بینێره‌، خۆ به‌و خوایه‌ له‌وێ هیچ شتێک چاپ نابێ، لێره‌ هومێدێک هه‌ر هه‌یه‌. چاپیش نه‌بێ ده‌پارێزرێن و وه‌به‌ر تاڵان ناکه‌ون.
زۆر سوپاس بۆ ڕێنوێنییه‌کانت. ڕاسته‌ شێعر بۆ ڕۆژنامه‌ به‌کار دێ. به‌ڵام له‌ ترسی «مێعران» پیاو ناوێرێ شێعریش چاپ کا. دیسان هه‌وڵ ده‌ده‌ین ئه‌گه‌ر شێعری چاک هه‌بێ چاپی بکه‌ین. داخوا ناکرێ بۆ مانگی ئاوریل به‌ بۆنه‌ی وه‌فاتی هێمن مه‌قاله‌یه‌کمان بۆ بنێری؟ پێنج خشته‌کییه‌که‌ ماوه‌، هیوادارم به‌و بۆنه‌وه‌ چاپی بکه‌ین.
ئیشه‌ڵا ئه‌و ژماره‌یه‌تان پێ گه‌یشتووه‌ که‌ میتینگ و نامه‌ و وتار و بڕیاره‌کانی باکۆی تێدابوو. له‌ سه‌ر ئیعدامه‌کانیش موڕه‌ته‌ب نووسیومانه‌ و به‌ ئه‌رکی خۆمانی ده‌زانین.
سه‌رم یه‌شاندی، به‌ڵام هه‌ر خۆشه‌ و من به‌ش به‌ حاڵی خۆم به‌ نامه‌نووسین بۆ هاوڕێیان و به‌ نامه‌ خوێندنه‌وه‌یان فره‌ شاد ده‌بم. سڵاو له‌ براژنم، جا با نه‌شی ناسم.

ئیتر خۆشیتان، برات که‌ریم  2|3|89

 نامه‌ی دووهه‌م:

كاكه‌ هێرش گیان ڕۆژباش
ده‌سته‌کانت ده‌کوشم. ئه‌ورۆ نامه‌ دوورودرێژه‌که‌ و شێعره‌ له‌و درێژتره‌که‌ت گه‌یشت چاوم ڕوون بۆوه‌. به‌ڵام پێم سه‌یر بوو. من ده‌مێکه‌ نامه‌م بۆ ناردووی له‌گه‌ڵ به‌رگی سێیه‌می بیره‌وه‌رییه‌کانم. سه‌د ره‌حمه‌ت له‌ پۆستی ئێرانی سه‌رده‌می مه‌رحوومه‌که‌ی!
شێعره‌که‌ی (نیشتمان) چاپ کراوه‌ و ڕۆژنامه‌شت بۆ هاتووه‌. تازه‌ تۆ تێهه‌ڵده‌چیه‌وه‌ و وه‌بیرمان دێنیه‌وه‌. هیوادارم له‌ ژماره‌ی مانگی ئه‌پریلدا (خه‌مێکی تر) چاپ بکرێ. من بۆم بووسیبووی به‌ بۆنه‌ی سه‌رساڵی وه‌فاتی هێمن مه‌قاله‌یه‌کمان بۆ بنووسی، تۆ شێعری وه‌ک گوریست ناردووه‌ که‌ قه‌ت جێگای نابێته‌وه‌! خۆت ده‌زانی ڕۆژنامه‌که‌ به‌ هه‌ڵکه‌وت به‌ لای «ئه‌ده‌ب»ه‌وه‌ ده‌چێ، بێ «ئه‌ده‌بی» زۆرتره‌.
له‌گه‌ڵ تۆم شێعر باشه‌، به‌ڵام شێعری ته‌ڕوبڕ و کورت و باری ڕۆژی کوردستانی. کاکه‌ بوومه‌ ناسیۆنالیست، جا با دوکتور ره‌حیمی قازی یش پێی وابێ «خه‌ته‌ره‌ و نابێ به‌ لای دا بکه‌وین»!
ئه‌وه‌ی له‌ باره‌ی وه‌ده‌ستخستنی ڕۆژنامه‌کان و دوکتور ره‌حیم و هاشم کۆچانی و ئه‌و باسه‌ نووسیوته‌، ته‌ڕایی پێوه‌ دیار نییه‌ و «فاته‌یه‌ تومان ئولماز».
هه‌رچی دوکتور ره‌حیم بیڵێ هه‌و نییه‌ و قسه‌یه‌ و «قسه‌ش ناچێته‌ ناو گیرفانه‌وه‌»، به‌ڵام واش نییه‌، نامه‌یه‌کی دوورودرێژی بۆ گۆرباچۆف نووسیوه‌ له‌ سه‌ر مه‌سه‌له‌ی کورد و له‌ وه‌ده‌نگ نه‌هاتنی شوره‌وی و بێده‌نگی چاپه‌مه‌نی شوره‌وی به‌ توندی ڕه‌خنه‌ی گرتووه‌. نامه‌که‌ی له‌ چاو هه‌موو چاپه‌مه‌نی کوردی بۆ «به‌ربانگ» ئۆرگانی فیدراسیۆنی که‌مه‌ڵه‌کانی کوردی له‌ سوید ناردووه‌. جا ڕه‌نگه‌ هه‌ر به‌ کوردیی بۆ گۆرباچۆفی ناردبێ، ئه‌گه‌ر خوڵا بکا که‌س هه‌بێ بۆی بکا به‌ ڕووسی!!
ڕۆژنامه‌کانی کاک عه‌لی{گه‌لاوێژ} و کاک ره‌حیم{قازی} که‌ له‌ پاڵ ئازه‌ربایجان ده‌ریان ده‌کرد هه‌مووم دیون به‌ کارم نایه‌ن. من مه‌به‌ستم ڕۆژنامه‌کانی سه‌رده‌می کۆمار یا شتێک له‌ سه‌ر ژ. ک ه‌، ده‌نا ئه‌وانی ترم ناوێن.
له‌ باره‌ی ڕاگه‌یاندنی «یه‌کێتی نووسه‌ران» ئێستا خه‌ریکین له‌ هه‌موو وڵاتانی ئوڕووپا (یه‌کێتی نووسه‌رانی کورد) دابمه‌زرێنین. پاشان له‌ کۆنگره‌یه‌کی گشتیدا بیکه‌ینه‌ یه‌ک ڕێکخراوه‌ یا یه‌کێتی نووسه‌رانی کوردستان.
له‌ سوید ئێمه‌ ده‌ست به‌کاربووین، به‌رنامه‌ و ئاییننامه‌مان نووسیوه‌ و ئه‌و ڕۆژنانه‌ لێره‌ کۆنگره‌ ده‌به‌ستین بۆ په‌سندکردنی به‌رنامه‌ و هه‌ڵبژرادنی سه‌رکردایه‌تی. به‌رنامه‌که‌ت بۆ ده‌نێرم، ئه‌گه‌ر پێت باش بێ، ده‌توانی ته‌قازای ئه‌ندامه‌تی بکه‌ی.
نامه‌که‌م به‌ هیوای ساخی و سڵامه‌تیتان کۆتایی پێدێنم. ئه‌رێ به‌ ته‌مای هه‌روا  له‌وێ گیر بخۆی؟ کن عه‌جه‌مانت زۆر پێ خۆشه‌؟ به‌ خۆشی بژی.
نه‌ورۆزت پیرۆز بێ.

برات که‌ریم 20|3|89

• بۆ زانیاری له‌ سه‌ر ژیانی نه‌مر «كه‌ریمی حیسامی» تكایه ئه‌‌و كورته‌ بابه‌ته بخوێننه‌وه.



شێعروئه‌ده‌ب
مێژوویی
گفتوگۆ
ڕۆژه‌و
زانست و تێكنیك
كولتوور
ڕاوێژ
جۆراوجۆر
مۆسیقا و ده‌نگ
ئارشیو
گزینگ
فۆنتی کوردی1 - 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Webmaster: Chia Madani