خۆم و زه‌رده‌خه‌نه‌ تۆراوه‌کانم
• سارا عومه‌ر

چرپه‌یه‌ك

• كه‌ژاڵ ئیسماعیل

وێژوانه‌ و زمانی لاوێژی
(زنجیره‌ باسێك سه‌باره‌ت به‌ شێعر)

یاربوونه‌وه‌ له‌گه‌ڵ نیشتیمان

لازۆ

یاربوونه‌وه‌ له‌گه‌ڵ نیشتیمان

لازۆ

وه‌رزه‌ بێ ڕه‌نگه‌كان

دوو شێعر و چه‌ند وشه‌یه‌ك له‌ یادی «مامۆستا هیمن» دا

ده‌وڵه‌تی یار: حافزی شیرازی

ڕۆژی هیجران و شه‌وی دووری لـــــه ‌‌‌ یار دوایی هات
چـــابوو به‌و فاڵی  كــه‌ من گرتمه‌وه‌ كار دوایی هات

نه‌ورۆز
• مامۆستا هێمن

نه‌ورۆزی كورد(شێعر)

به‌هار وه‌رزی زانه‌وه‌ی زه‌وی

باخی ئاور

• دوکتور ئه‌سعه‌د ره‌شیدی

له‌ من حه‌یرانێ
(له‌ زمان ئه‌و كیژه‌ قوتابییه‌ی خۆی سووتاند)

من مه‌رگم کرده‌ سرودێک
• ئه‌حمه‌دی شاملوو

بیرکردنه‌وه ‌له‌من باڕاستیت تیابکوژێت...!!

• شه‌هید که‌وڵۆسی

بێ من مه‌ڕۆ

• مه‌وله‌وی به‌لخی

دڵم ماڵته

کاتێ نیگام ئه‌پڕژێته‌ ڕوخساری..

• که‌ژاڵ ئیسماعیل

سێ شێعرانه‌ی سه‌ری ساڵ

• که‌ژاڵ ئیسماعیل

نامه‌ی ژنێک بۆ هاوسه‌ره‌که‌ی

• که‌ژاڵ ئیسماعیل

وتووێژی «محه‌مه‌د ئوزوون» و «مه‌حموود باکسی» له‌گه‌ڵ «مامۆستا هێمن» له‌ مهاباد، هاوینی 1979

ئه‌و پیاوه‌ی به‌ ماچێك داگیرم ده‌كات

لازۆ

شه‌وه‌کانی ئه‌و ژووره‌

که‌ژاڵ ئیسماعیل •

سێ ڕه‌نگامه‌‌ شێعر

• عه‌بدولناسر ئه‌حمه‌دی

که‌ مردم بێ هــــــــه‌واڵ، ته‌نیا، ئه‌تۆ خۆش
مه‌ڵێ بێ واده‌ مرد، نـــــــــه‌ژیا! ئه‌تۆ خۆش

تایبه‌تمه‌ندییه‌کانی ژیانی من
• محه‌مه‌دی قازی

دووکه‌س به‌دڵێک
له‌ یادی شه‌هیدی نه‌مر"هه‌ڤاڵ زانا" (سۆران چیره‌) که ‌له‌ ئه‌یلولی 2000دا، له‌ ناوچه‌ی قه‌ره‌داغ به‌قاره‌مانێتی گیانی پیرۆزی به‌خت کرد.

• ئاواره وڵات

شێعر: هێندێک خه‌ونی ڕابردوو
• هیوا شه‌مسی بورهان

ساڵ ڕه‌شپۆشه‌
• س. چ. هێرش

جه‌سته‌ی زیندووی شێعر
• گفتوگۆیه‌ك سه‌باره‌ت به‌ شێعر و شاعیری ده‌گه‌ڵ ئۆكتاڤیۆ پاز(1914-1998)

دڵ وا ده‌ڕوا لــــــــــــــــــــه‌ ده‌ستم خاوه‌ندڵان خودایێ
دێ ئاشكــــــــــــــــــــــــــرابێ ڕازم، لێم ڕاببێ سه‌ڵایێ!

غه‌زه‌لی (چاكه‌ نابینم..): حافزی شیرازی
چاكه‌   نابینم   له‌   كه‌سدا،    چاكه‌كاران بوونه‌چی؟
بۆ   نه‌ما   دۆستایه‌تی،    هاواڵ و یاران   بوونه‌چی؟

سرودی میللی كوردستان

هه‌ژار

نیشتمــــــــــــــــــــــــــــانم ڕه‌نگینه‌
به‌هــــــــــــــــــــه‌شتی سه‌رزه‌مینه‌

غه‌زه‌ل: حافزی شيرازی

داد بۆ مه‌ی به‌ مه‌ی ئـــاورتێبه‌ر بوو
كـــه‌وا ئه‌مجاریش، ئه‌وم تێ به‌ر بوو

«ڕمب، ڕمب، ڕمب!» ده‌هۆڵ ڕمبه‌ڕمبێتی و زوڕنا غه‌وغا ده‌كا.. زه‌ماوه‌ندی میرزا حه‌سه‌نی خه‌ڕازیفرۆشه‌. بووك ده‌گوێزنه‌وه‌؛ به‌ربووك و برازاوا له‌ ته‌نیشت بووكه‌وه‌، ئارام ئارام، بووك  به‌ره‌و قیبله‌ وه‌ڕێده‌خه‌ن... <<<

سه‌حه‌رگــــــــا، ڕێڕه‌وێكی سه‌رزه‌مینێ
مــه‌ته‌ڵوێژانه‌ دیم یه‌كـــــــــێ ده‌دوێنێ:

هه‌روه‌ك به‌شێك له‌ خوێنه‌ره‌وانی به‌ڕێزی گۆڤاری «گزینگ» به‌ ڕێگه‌ی ته‌له‌فۆن و نامه‌ و، هه‌روه‌ها وتووێژێكی ته‌له‌ڤیزیۆنیی كه‌ ڕۆژی دووشه‌مۆ 1ی نۆڤامبری2004، له‌ ڕێگه‌ی كاناڵی مانگۆكه‌ی ڕۆژتێڤێ(Rojtv)وه‌ ده‌گه‌ڵ به‌ڕێز كاك «حه‌سه‌نی قازی» به‌ڕێوه‌به‌ری به‌رنامه‌ی (ڕوانگه‌) ئه‌نجام درا، ئاگادارن ئه‌وا له‌ ڕێگه‌ی ئه‌و ماڵپه‌ڕه‌شه‌وه‌، به‌ هه‌موو دڵسۆزان و به‌شداران ڕاده‌گه‌یێندرێ كه‌ گۆڤاری «گزینگ» به‌داخه‌وه‌ چیدی چاپ و بڵاوناكرێته‌وه‌. <<<

• وتووێژ ده‌گه‌ڵ «ئایشه‌خانم»ی خێزانی مامۆستا هێمن و
«ئایشه‌خانم»ی بووكی
• ئاماده‌كردن: مێهری پاكزاد
• نووسینه‌وه‌ و پێداچوونه‌وه‌: «هێدی»
• سه‌رچاوه‌: گزینگ، ژماره‌15، به‌هاری 1997 >>(PDF) 

خه‌ڵاتی نۆبێلی ئه‌ده‌بیی2004، له‌لایه‌ن ئاكادێمی سه‌ڵته‌نه‌تیی سوێد، به‌ ڕۆماننووس و شانۆنامه‌نووسی خه‌ڵكی ئوتریش(نه‌مسه‌) خاتوو«ئێلفریده‌ یێلینێك» پێشكێش كرا. >>>

شێعر: نه‌فسی حیز
مه‌لا مارفی كۆكه‌یی (1874ــ 1945)

ئاوی سوور

داوایه‌كی ئه‌ده‌بی و شێعرێك

چپه‌ی دنه‌دان

كه‌چی له‌پڕ هه‌ستم كرد وه‌ك په‌ری هۆمێده‌واری بمدوێنێ و به‌ گوێما بسركێنێ كه‌: به‌سیه‌تی! ئاخ و داخ و خۆزیا  و بریا ماڵی كه‌سی ئاوه‌دان نه‌كردۆته‌وه‌. >>>

نامه‌یه‌كی چاو به خوێن

حه‌مه سه‌عید حه‌سه‌ن

زستانی ساڵی 1357 (1979) سه‌رانسه‌ری ئێران شڵه‌ژابوو. كوردستان و به‌تایبه‌ت شاری مه‌هاباد وه‌ك شانه‌ هه‌نگ هارووژابوو. كاربه‌ده‌سته‌ حكوومه‌تییه‌كانی شاهه‌نشاهی، ئه‌وانه‌ی جگه‌ له‌ ڕاوه‌ڕووت، گوێیان به‌ هیچ نه‌ده‌بزووت، ته‌نیا بۆ دزی و به‌رژه‌وه‌ندیی خۆیان چه‌قه‌ی چه‌قه‌سرۆییان ده‌جووت، پۆل پۆل و جووت جووت، وه‌ك ڕێوی كلكیان له‌ به‌ر گه‌ڵۆزی خۆیانه‌وه‌ ده‌نا و به‌ ماته‌ماته‌ هه‌ڵده‌هاتن. >>>

.. ناخۆشترین و دڵته‌زێنترین كاره‌ساتی كه‌ به‌ چاوی خۆم بینیم و هه‌تاهه‌تایه‌ قه‌ت له‌ بیرم ناچێته‌وه‌ دیتنی ته‌رمی ڕووت و قووت و هه‌نجن هه‌نجنی ده‌سته‌یه‌ك له‌ ڕۆڵه‌ ئازادیخوازه‌كانی گه‌لی كورد بوو كه‌ له‌ شه‌قام و چوارڕێ و مه‌یدانی شار ده‌یان گێڕان و نیشانیان ده‌دان، تاكوو خه‌ڵك چاوترسێن بكه‌ن.

1) نامه‌ی نایب عه‌بدوڵڵا
ڕۆژێكیان چه‌ند براده‌رێك بووین له‌ لۆكاڵه‌كه‌ی كورده‌كانی هودیكسڤاڵ دانیشتبووین باسی شێعر و شاعیرانمان ده‌كرد، له‌ دواییدا باس هاته‌ سه‌ر مامۆستا ئه‌حمه‌د هه‌ردی و شێعره‌ به‌ناوبانگه‌كه‌ی: ست فاتیمه‌.

ئه‌وڕۆژانه‌ كه‌ خه‌ریكی چاوپێداخشاندن و خوێندنه‌وه‌ی بابه‌ته‌كانی جێی بایه‌خی («كۆخی هونه‌ر»ی ماڵپه‌ڕی ڕۆژهه‌ڵات) بووم، بابه‌تێك به‌ نێوی «مه‌وله‌وی به‌لخیی» سه‌رنجی ڕاكێشام و كاتێك بابه‌ته‌كه‌م كرده‌وه‌، بینیم كه‌ ڕێزدار كاك «حه‌سه‌نی ئه‌یوبزاده‌» كه‌ هه‌ر خۆیشی به‌رپرسی ئه‌و به‌شه‌یه‌، غه‌زه‌لێكی له‌ مه‌وله‌وی به‌لخیی ڕا به‌ ناته‌واوی (به‌م چه‌شنه‌ی خواره‌وه‌) وه‌رگێڕاوه‌ته‌ سه‌ر زمانی كوردی:

بۆ«نیلسۆن مه‌ندیلا»