ماڵئاوایی نووسهر و مێژوونووسی كورد: مهحموودی مهلا عێززهت (1939-2005)
ههرچهند مهرگ، وهك میوانێكی بانگهێشت نهكراو، گوزوگومبهد سهر بهههموو ماڵێكدا دهكا و كهس نابوێرێ، بهڵام لهگهڵ ئهوهشدا، بنیادهم ههر نایهوێ ههواڵێكی لهم چهشنه قهبوڵ بكا. بهتایبهت ههواڵی كۆچی دوایی ئازیزێك كه دروست مانگێك لهوهپێش، له ماڵی خۆی به ڕوویهكی زۆر خۆش _ بێئهوهی ڕهنگ و نیشانهی مهرگ به ڕووخسارییهوه دیار بێ، بهم زوانه ماڵئاواییت لێ بكا و، ئیتر جارێكی دی نهیبینییهوه!
ئێمه، چهند كهسێك له بهشداربووانی كۆڕی یادی پێشهوا قازی محهمهد كه له ڕۆژی 31-03-2005 دا لهلایهن حكوومهتی ههرێمی كوردستان(سلێمانی) بڕێوهچوو، ههستمان كرد كه جێگهی مامۆستا مهحموودی مهلا عێززهت، لهم كۆڕی یادكردنهوهدا بهتاڵه و، دوای ئهوهیكه زانیمان به هۆی نهخۆشی نهیتوانیوه بهشدار بێ، ڕۆژی 4 یان5 ی ئاوریل له خزمهت كاك عهلی قازی (كوڕی ڕهش)دا، وێڕای كاك عهلی سهیفی قازی و كاك فایق ئاڵتوونچی، سهردانیمان كرد و، نزیكهی دوو سهعاتێك لهلای ماینهوه. لهو دانیشتنهدا گهلێك قسه و باس له سهر كۆماری كوردستان و بارودۆخی ئێستای كورد كرا و تهنانهت چهند وێنهش بۆ یادگار و بیرهوهری ههڵگیرا، ئیتر بێ خهبهر لهوه كه دێوهزمهی مهرگ خۆی له بۆسهی ئهو نووسهره نیشتمانپهرهوهره ناوه كه ها ئهمڕۆ و ها سبهینێ بهربینگی پێ بگرێ و به زۆرهملی قهڵهمهكهی له دهستی بستێنێ و بهرهو جیهانێكی نهناسراو بیڕفێنێ.
مامۆستا مهحموودی مهلا عێززهت له ساڵی 1939ی زایینی، له شاری سلێمانی له دایك بووه، خوێندنی سهرهتایی و ناوهندی لهوێ تهواو كردووه و له ساڵی 1962دا، له زانكۆی بهغدا له بهشی مێژوو بهكالیۆرسی وهرگرتووه و پاشان بووه به مامۆستای مێژوو.
له ساڵی 80-1981دا، به تاوانی چالاكیی سیاسی دژ به ڕێژیم گیراوه و دوای ئهوهیكه به سهربهرزی نهجاتی بووه، ڕێی ئاوارهیی گرتووهتهبهر و له وڵاتی سوێد وهك پهنابهری سیاسی نیشتهجێ بووه. له ساڵی 1987 وه له ئهرشیفی ههرێمی شاری ئوپسالا دامهزراوه و تا گهڕانهوهی بۆ كوردستان له كارهكهیدا بهردهوام بووه.
كاك مهحموود، وهك نووسهرێكی به توانا له زۆربهی ڕۆژنامه و بڵاوكراوه ئاشكرا و نهێنییهكاندا هاوبهشی كردووه و گهلێك باس و لێكۆڵینهوهی جۆراوجۆری به زمانی كوردی و عهڕهبی نووسیوه كه سهرهڕای چهند بهرههمی وهرگێڕدراو، ئهو كتێبانهی خوارهوهی چاپ و بڵاوكردووهتهوه:
_ دیپلۆماسێتیی بزووتنهوهی كوردایهتی، 1973
_ كۆماری میللی مههاباد، چاپی یهكهم 1984، چاپی دووهم 1987
_ ڕهگ و ڕیشهی مێژووی تهقهلای بهعێراقیكردنی كورد و مهسهلهی كوردستان، 1986
_ كورد و ململانێ و ستراتیجی ئاسایشی نهتهوه، 1988
_ دهوڵهتی جمهوری كوردستان (نامه و دۆكومێنت)، بهرگی یهكهم، ستۆكهۆڵم 1992
_ دهوڵهتی جمهوری كوردستان (نامه و دۆكومێنت)، بهرگی دووهم، ستۆكهۆڵم 1995
_ دهوڵهتی جمهوری كوردستان (نامه و دۆكومێنت)، بهرگی سێیهم، ستۆكهۆڵم 1997.
شیاوی گوتنه كه مامۆستا مهحموود له بواری ڕۆژنامهوانییشدا كهسایهتییهكی چالاك بووه و سهردهمێك وهك سهرنووسهری ڕۆژنامهی كوردستانی نوێ كاری كردووه و، ههربۆیهش له سهرهتای دهرچوونی گۆڤاری گزینگ، یهكێك له بهشدارانی دنهدهر و هاوكارانی یارمهتیدهری گۆڤارهكه بووه كه له ڕیزی ئهو نووسراوانهدا دهكرێ به وتووێژێك له ژێر عینوانی «ئهقڵییهتی سیاسی و دیپڵۆماسیی كورد» (گزینگ، ژماره8) و، ههروهها لێكۆڵینهوهیهك سهبارهت به كۆماری كوردستان: «با بۆچوونه شێواو و ههڵهكان ڕاست بكهینهوه» (گزینگ، ژماره13 _ بهشی1؛ گزینگ، ژماره14 _ بهشی2) ئاماژه بكرێ.
مامۆستا مهحموودی مهلا عێززهت كه لهم دواییانهدا، به نیازی موداوای نهخۆشییهكهی له كوردستان ڕا گهڕابۆوه وڵاتی سوێد، بهداخهوه له ڕۆژی 04-05-2005 له شاری ئۆپسالا بۆ ههمیشه ماڵئاوایی له ژیان و كهسوكار و گهلهكهی دهكا. یادی بهخێر بێ و گڵكۆیهكهی پڕ له گوڵ.

05-05-2005، س. چ هێرش

• • •

س. چ هێرش(بهرپرسی گۆڤاری گزینگ)، مهحموود مهلا عێززهت
شوێن: ئوپسالا، كاتی ئهنجامدانی وتووێژ _ 1995