جۆرهکانی کێش (وهزن) له شێعری «نالی»دا
(بهشی پێنجهم)
• س. چ. هێرش

ــ هزج مسدس محذوف (ههزهجی شهشانهی قرتاو)
خهتات فهرموو كه خۆشه چین و ماچین
كــــــه ناچین، لێره خۆشهچینی ماچین

خهتات فهرموو| كه خۆشه چی| ن و ماچین
كـــــه ناچین، لێ| ره خۆشهچی| نی ماچین
مهفاعییلون| مهفاعییلون | مهفاعیل (فهعوولون)
ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ

ــ هزج مسدس محذوف (ههزهجی شهشانهی قرتاو)
به جان سهختیی و دڵ بهردیی، من و تۆ
بیعهینی هـــــــهر وهكوو پۆڵا و بهردین

به جان سهختی| ی و دڵ بهردیی،| من و تۆ
بیعهینی هـــــــــــهر| وهكوو پۆڵا| و بهردین
مهفاعییلون| مهفاعییلون | مهفاعیل (فهعوولون)
ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ

ــ رمل مثمن محذوف (رهمهلی ههشتانه قرتاو)
وهك قهفهس ئهم حوجره كون تێیه كهوا گرتوومیه ناو
تار و پۆیی عهنكهبووته، زۆره لێی كـــــــــردوومه داو

وهك قهفهس ئهم| حوجره كون تێ| یه كهوا گر| توومیه ناو
تار و پۆیی| عهنكهبووته،| زۆره لێی كـــــــــــــر| دوومه داو
فاعیلاتون| فاعیلاتون| فاعیلاتون| فاعیلون
ــ ه ــ ــ | ــ ه ــ ــ | ــ ه ــ ــ | ــ ه ــ

ــ هزج مثمن اخرب مكفوف محذوف (ههزهجی ههشتانهی خراوی كوێركراوی قرتاو)
ههرچهنده كه عومری خضر و جامی جهمت بوو
چونكه ئهمهلت زۆره، چ عومرێكی كــــهمت بوو

ههرچهنده كه عومری خضر و جامی جهمت بوو
چونكه ئهمهلت زۆره، چ عومرێكی كــــهمت بوو
مهفعوولو| مهفاعییلو| مهفاعییلو | فهعوولون
ــ ــ ه | ه ــ ــ ه| ه ــ ــ ه| ه ــ ــ

ــ رمل مثمن مقصور (رهمهلی ههشتانه كورتكراو)
تا فهلهك دهورهی نهدا، سهد كهوكهبی ئاوانهبوو
كهوكهبهی میهری موبارهك تهلعهتی پهیدا نهبوو

تا فهلهك دهو| رهی نهدا، سهد| كهوكهبی ئا| وانهبوو
كهوكهبهی میهـ| ری موبارهك| تهلعهتی پهی| دا نهبوو
فاعیلاتون| فاعیلاتون| فاعیلاتون| فاعیلات
ــ ه ــ ــ | ــ ه ــ ــ | ــ ه ــ ــ | ــ ه ــ

ــ هزج مثمن اخرب مكفوف محذوف (ههزهجی ههشتانهی خراوی كوێركراوی قرتاو)
دڵ شیشهیی پڕ خوێنی فیراقی، فـــــهرهقی بوو
مهكسووری ڕقی بهودڵی وهك بهردی ڕهقی بوو

دڵ شیشه| یی پڕ خوێنی| فیراقی، فـــــه| رهقی بوو
مهكسووری| ڕقی بهود| ڵی وهك بهردی| ڕهقی بوو
مهفعوولو| مهفاعییلو| مهفاعییلو | فهعوولون
ــ ــ ه | ه ــ ــ ه| ه ــ ــ ه| ه ــ ــ

ــ هزج مسدس محذوف (ههزهجی شهشانهی قرتاو)
دهروونم پڕ كـــــــهباب و دهرده بێ تۆ
دڵم گهرمه و ههناسهم سهرده بێ تۆ

دهروونم پڕ| كـــــــهباب و دهر| ده بێ تۆ
دڵم گهرمه و| ههناسهم سهر| ده بێ تۆ
مهفاعییلون| مهفاعییلون | مهفاعیل (فهعوولون)
ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ

ــ هزج مسدس محذوف (ههزهجی شهشانهی قرتاو)
نهمردم مــــــــــــن ئهگهر ئهمجاره بێ تۆ
نهچم شهرت بێ، ههتا ئهم خواره بێ تۆ

نهمردم مــــــــــــــن| ئهگهر ئهمجا| ره بێ تۆ
نهچم شهرت بێ،| ههتا ئهم خوا| ره بێ تۆ
مهفاعییلون| مهفاعییلون | مهفاعیل(فهعوولون)
ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ

ــ هزج مثمن اخرب مكفوف محذوف (ههزهجی ههشتانهی خراوی كوێركراوی قرتاو)
زوڵفت كه له سهر ڕوو به خهم و تابیشه ئهمڕۆ
دوودی سییههی عووده لــه سهر عاریضی پشكۆ

زوڵفت كه| له سهر ڕوو به| خهم و تابی| شه ئهمڕۆ
دوودی سی| یههی عووده| له سهر عاری| ضی پشكۆ
مهفعوولو| مهفاعییلو| مهفاعییلو | فهعوولون
ــ ــ ه | ه ــ ــ ه| ه ــ ــ ه| ه ــ ــ

ــ هزج مسدس محذوف (ههزهجی شهشانهی قرتاو)
شـــــــهوی یهڵدایه، یا دیجووره ئهمشهو
كه دیدهم دوور له تۆ بێ نووره ئهمشهو

شـــــــهوی یهڵدا| یه، یا دیجوو| ره ئهمشهو
كه دیدهم دوور| له تۆ بێ نوو| ره ئهمشهو
مهفاعییلون| مهفاعییلون| مهفاعیل(فهعوولون)
ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ

ــ هزج مثمن اخرب مكفوف محذوف (ههزهجی ههشتانهی خراوی كوێركراوی قرتاو)
ساقی! به مهیی كۆنه له سهر عادهتی نهو به
بشكێنه به یهك نهوبه دووسهد ماتهمی تهوبه

ساقی! به| مهیی كۆنه| له سهر عاده| تی نهو به
بشكێنه| به یهك نهوبه| دووسهد ماته| می تهوبه
مهفعوولو| مهفاعییلو| مهفاعییلو | فهعوولون
ــ ــ ه | ه ــ ــ ه| ه ــ ــ ه| ه ــ ــ

ــ مضارع مثمن اخرب (موزاریعی ههشتانهی خراو)
دهستم له گهردهنی خۆت، ههڵمهگره ئهی«حهبیبه»!
وهبزانه خوێنی خۆمــــــــــــــــــــه، یا میننهتی ڕهقیبه

دهستم له| گهردهنی خۆت|، ههڵمهگره| ئهی«حهبیبه»!
وهبزانه خوێنی خۆمـــــــــــــــــــــــه، یا میننهتی ڕهقیبه
مهفعوولو| فاعیلاتون| مهفعوولو| فاعیلاتون
ــ ــ ه | ــ ه ــ ــ | ــ ــ ه | ــ ه ــ ــ

ــ هزج مثمن مكفوف محذوف (ههزهجی ههشتانهی كوێركراوی قرتاو)
درونی لدار الشارزور و برده
كفرمیسك گـرم الی آو سرده
(دهرونی لیداری ئهلشارهزووری وه بهردیهی
كه فرمێسكین گهرمین ئیلا ئاوی سهردیهی)

(دهرونی لی| داری ئهلشا| رهزووری وه| بهردیهی
كه فرمێسك| ین گهرمین| ئیلا ئاوی| سهردیهی)
مهفاعییلو| مهفاعییلو | مهفاعییلو | فهعوولون
ه ــ ــ ه| ه ــ ــ ه | ه ــ ــ ه | ه ــ ــ

ــ هزج مثمن سالم (ههزهجی ههشتانهی ساغ)
لــــــــــه دڵدا ئاتهشی عیشقت بڵێسهی میسلی تهندووره
شهتی ئهشكم نهبێ مانیع، دهسووتێم دهبمه كۆی نووره

لــــــــــــه دڵدا ئا| تهشی عیشقت| بڵێسهی میس| لی تهندووره
شهتی ئهشكم | نهبێ مانیع،| دهسووتێم دهب| مه كۆی نووره
مهفاعییلون| مهفاعییلون | مهفاعییلون| مهفاعییلون
ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ ــ

ــ رمل مثمن مخبون محذوف (رهمهلی ههشتانهی حهشاردراوی قرتاو)
وهسفی ڕوخساری لــه فیكری بهنی ئادهم به دهره
ئیبتیدای مهدحی دهمی وهك خهبهری بێ ئهسهره

وهسفی ڕوخساری لــه فیكری بهنی ئادهم به دهره
ئیبتیدای مهدحی دهمی وهك خهبهری بێ ئهسهره
فاعیلاتون| فهعهلاتون| فهعهلاتون | فهعیلون
ــ ه ــ ــ | ه ه ــ ــ | ه ه ــ ــ | ه ه ــ

ــ مضارع مثمن اخرب مكفوف محذوف (موزاریعی ههشتانهی خراوی كوێركراوی قرتاو)
ئـــهی ساكینی ڕیاضی مهدینهی مونهووهره
لوتفێ بكه، بفهرموو: مهدینهی منه و، وهره

ئـــهی ساكی| نی ڕیاضی| مهدینهی مو| نهووهره
لوتفێ ب| كه، بفهرموو:| مهدینهی م| نه و، وهره
مهفعوولو| فاعیلاتو| مهفاعییلو| فاعیلون
ــ ــ ه | ــ ه ــ ه| ه ــ ــ ه | ــ ه ــ

ــ هزج مسدس محذوف (ههزهجی شهشانهی قرتاو)
سهراپای گواره زهردی ترس و لهرزه
دهڵێی عاصیی بووه لهو جێگه بهرزه

سهراپای گوا| ره زهردی تر| س و لهرزه
دهڵێی عاصیی| بووه لهو جێ| گه بهرزه
مهفاعییلون| مهفاعییلون| مهفاعیل (فهعوولون)
ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ

ــ رمل مثمن محذوف (رهمهلی ههشتانه قرتاو)
(حلقه در گوش) ی كهفی ڕهنگینی تۆیه ئهم دهفه
بــــــــــــا نهناڵێ، لێی مهده (عن لطمه كف الكفه)

(حهلقه دهر گو| ش) ی كهفی ڕهن| گینی تۆیه| ئهم دهفه
با نهناڵێ،| لێی مهده (عهن| لهتمیهی كهف| فه لكهفه)
فاعیلاتون| فاعیلاتون| فاعیلاتون| فاعیلون
ــ ه ــ ــ | ــ ه ــ ــ | ــ ه ــ ــ | ــ ه ــ

ــ هزج مثمن سالم (ههزهجی ههشتانهی ساغ)
كهوا زهڕتایی یهكتایی دهڵێی خورشیدی ئافاقه
مهڵێ خورشیدی ئافاقه، بڵێ میهرێ كه وا تاقه

كهوا زهڕتا| یی یهكتایی | دهڵێی خورشی| دی ئافاقه
مهڵێ خورشی| دی ئافاقه، | بڵێ میهرێ | كه وا تاقه
مهفاعییلون| مهفاعییلون | مهفاعییلون| مهفاعییلون
ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ ــ

ــ هزج مثمن سالم (ههزهجی ههشتانهی ساغ)
به مهرگی خۆت قهسهم، زاهید، ههموو عومرت عوبوورێكه
مهقام و مهنزڵت، ئـــــــــــــــاخر، له كن جهمعی قوبووریكه

به مهرگی خۆت| قهسهم، زاهید،| ههموو عومرت| عوبوورێكه
مهقام و مهن| زڵت، ئـــــــــــــــــاخر،| له كن جهمعی| قوبووریكه
مهفاعییلون| مهفاعییلون | مهفاعییلون| مهفاعییلون
ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ ــ | ه ــ ــ ــ

ــ رمل مثمن مخبون اصلم (رهمهلی ههشتانهی حهشاردروی گوێبڕاو)
سهری ههر مووی بهدهنم تهرزه تهمهننایێكه
گـــهردشی نووكی سهرم دووكهڵی سهودایێكه

سهری ههر مووی| بهدهنم تهر| زه تهمهننا| یێكه
گـــهردشی نوو| كی سهرم دوو| كهڵی سهودا| یێكه
فهعهلاتون | فهعهلاتون| فهعهلاتون | فهعلون
ه ه ــ ــ | ه ه ــ ــ | ه ه ــ ــ | ــ ــ

درێژهی ههیه

• • •