مرۆی چوارمیخکراو...
• ئه‌حمه‌د شاملوو

دیسان وه‌خۆ هاته‌وه‌..
ده‌رد
شه‌پۆل شه‌پۆل
له‌ که‌لێنی ده‌ست و پێیه‌کانی ڕا
ده‌چوه‌ ناخی گیانیه‌وه‌

ڕۆڵی میدیای نوێ لە‌ بەهێزکردنی زماندا بۆ چێکردنی پێناسە‌ی نە‌تە‌وە‌یی
د. جە‌عفە‌ری شێخولئیسلامی
.

پێشەکی و پوختە
لە ئەم گوتارەدا، باسی زمان، پێناسە یان هۆوییەتی نەتەوەیی و میدیا دەکەم. دوایی، باسی ئەو پێوەندییەی نێوان زمان و پێناسە و میدیا لە ناو کورداندا دەکەم. دەمەوێ بە گشتی ئەمە بێژم: گرینگترین پێکهاتەی پێناسەی نەتەوەیی، زمانە، چونکە هەموو یان زۆربەی(واتە پڕانیا) پێکهاتەکانی گوتاری پێناسەی نەتەوەیی، وەکوو مێژوو، لە ڕێگای زمان ساز دەکرێن(ئان ژی، دێنە سازکرن). لەگەڵ ئەوەشدا، ڕۆڵی زمان لە ژیانی هەموو نەتەوەکاندا بە ڕادەی یەک گرینگ نییە(یانی، رۆلا زمان ژ بۆ هەموو نەتەوەیان نە وەک هەڤە).

وه‌ره‌ساقی: حافزی شیرازی
ــ به‌ کوردی و ئینگلیسیی

وه‌ره‌ ساقی ده‌خیلت بم وه‌گه‌ڕخه‌ جام و بۆم بێنه
‌کـه ‌عیشق هاسانی هێنا بوو، که‌چی ئێستا دڵئاژێنه‌!

بـــه‌ بۆنی نافه‌یه‌کی وی کـــــــــــــه‌ با له‌و که‌زیه‌ ده‌یهێنێ
به‌ تاڵی زولفی ڕه‌شماری، چها دڵ زام و پڕ خوێنه‌!

شێعر: هه‌ی کورسی کورسی
.
پێشکه‌ش به‌وانه‌ی بۆ گه‌یشتن به‌ کورسی و ده‌سه‌ڵات هیچ پره‌نسیپێک ناناسن

هه‌ی کورسی کورسی، هه‌ی کورسی کورسی
تۆ جوانتر له‌ سه‌د مانکه‌نی لووسی
به‌ قوربانتی که‌م ناتاشای رووسی
له‌ بۆ تۆ هه‌زار خوێڕیم رامووسی

ڕه‌وتی سه‌رهه‌ڵدانی شێعری نیشتمانی و سیاسی له‌ موکریان
س. چ. هێرش

ئه‌گه‌ر بمانه‌وێ له‌ پرۆسه‌ی شێعری نیشتمانی و سیاسی ئه‌و به‌شه‌ی کوردستان واته‌ موکریان بدوێین، ناچارین ده‌بێ بارودۆخی کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی سه‌رده‌می له‌به‌رچاوگیراو ... ، به‌ کورتی و به‌پێی توانا لێک بده‌ینه‌وه‌.

عیشقه‌ ته‌نیا ڕێنوێنی ڕێڕه‌وان
غه‌زه‌ل: حافزی شیرازی

عیشقه‌ ته‌نیا ڕێنوێنی ڕێڕه‌وان
ئاوی چاوم ڕشته‌سه‌ر رێگه‌ی ئه‌وان

یا وه‌ها به‌، مه‌قسه‌دی خۆت ون بکه‌ی
یا له‌ خۆڕا مه‌بڕه‌ ڕێی پێچ و گه‌وان

ئه‌زقه‌زا"به‌رم ناده‌ی" دروسته، نه‌ک "سه‌رم ناده‌ی"!
س. چ. هێرش

سه‌باره‌ت به ساخکردنه‌وه‌ی ئه‌و نیوه‌دێڕه‌ی وه‌فایی که‌ له‌ سه‌ر پێڕگ(فه‌یسبووک)ی کاک "ناسری حیسامی"م چاوپێکه‌وت، وام به‌ باش زانی به‌ کورته‌ نووسراوه‌یه‌ک، هه‌م وه‌ڵامێکی کاک ناسری به‌ڕێزم دابێته‌وه‌ و، هه‌میش سه‌رجه‌می غه‌زه‌له‌که‌م ‌بۆ هۆگر و لایه‌نگرانی وه‌فایی ساخ کردبێته‌وه‌.

غه‌زه‌ل: جامی جه‌م
حافزی شیرازی
.


ساڵه‌های ساڵ، دڵ له‌ من، جامی جه‌می داوا ده‌کرد
خۆی که‌ بووی، داوای له‌ بیانی ئه‌وسه‌ری دونیا ده‌کرد

ڕاستکردنه‌وه‌ و شیکردنه‌وه‌ی(شیرین ته‌شی ده‌ڕێسێ)ی وه‌فایی
س. چ. هێرش

1
تایێکی ڕیشه‌یی دڵ، به‌ نووکی غه‌مزه‌ دادا
ده‌ستێکی بۆ سه‌ما برد ڕووبه‌ندی ماهی لادا
نافه‌ی گوڵی عه‌یان بوو، عه‌تری به‌ ده‌م سه‌با دا
باریک و لووس و ناسک، دوو زولفی خاوی بادا
وه‌ک شاخی گوڵ به‌ لا دا، شیرین ته‌شی ده‌ڕێسێ!

نا، براله‌، واله‌"هێمن" نه‌بووه‌!
ئه‌و رۆژانه‌(24 ی ئاوریلی 2011) له ‌لایه‌ن هاوڕێی خۆشه‌ویستم کاک ‌هێدی ئیمه‌یلێکم پێگه‌یشت که‌ تێیدا ئه‌و پرسیاره‌م لێکرابوو: "ئه‌رێ قه‌تت بیستووه‌، یان ده‌ جێیه‌کیدا خوێندووته‌وه‌ که‌ هێمن نازناوی شێعری له‌ سه‌ره‌تادا "واله‌" بووبێ و هه‌ژاریش "شه‌یدا"؟

تۆڵه‌ی جودایی
ســــاقیا، ڕووم تێکه‌وه‌، ڕووم تێکه‌وه
‌نه‌خته‌ نه‌خته‌، نامه‌وێ بۆم تێكه‌وه

لێم مه‌پرسه‌ کێم؟ چ کاره‌م کوێنده‌ریم؟
لێم گه‌ڕێ چیم هه‌نده‌ریم یا موشته‌ریم؟

غه‌زه‌ل: زیندانی ئه‌وین
پێشکێشی هاوڕێیه‌کی خۆشه‌ویست بێ که‌ نامه‌ و نووسراوه‌که‌ی بوو به‌ هۆی هه‌وێنی ئه‌و غه‌زه‌له‌:


تا که‌ به‌ژنت باده‌ده‌ی، چۆن چه‌شنی لاولاوت نه‌بم؟
یا که‌ ده‌دوێی، مه‌ستی زار و عه‌تری هاڵاوت نه‌بم؟

سه‌مفۆنیی کابووکێ
(یادێک له‌ مامۆستا هێمن و شێعری چیمه‌ن)

له‌ مانگی گه‌لاوێژی 1358ی هه‌تاوی(1979) ده‌سته‌یه‌کی هونه‌ری به‌ سه‌رپه‌رشتی کاک «ئیقباڵی حاجبی» له‌ شاری سنه‌وه‌ دێنه‌ مهاباد و ماوه‌ی چه‌ند ڕۆژان شانۆیه‌کی مۆسیقایی به‌ نێوی (سه‌مفۆنیی کابووکێ) پێشکێش ده‌که‌ن که‌ له‌ کۆڕی نێوبراودا کاک «عه‌زیزی شاروخ»یش به‌شدار ده‌بێ.

نامه‌یه‌کی مامۆستا هێـمن
برای خۆشه‌ویست کاک عه‌زیز*
له‌مێژه‌ نامه‌ پڕ سۆزه‌که‌ت و دیارییه‌ جوانه‌که‌تم پێ گه‌یشتووه‌، به‌ڵام به‌ داخه‌وه‌ نه‌متوانیوه‌ جوابت بۆ بنووسمه‌وه‌. ئێستا له‌ کۆبوونه‌وه‌دامامۆستا دکتور ناجی عه‌بباس نامه‌ تازه‌که‌تی پێ نیشان دام. ویستم به‌و کورته‌ نامه‌ جوابت بده‌مه‌وه‌.

شه‌ش چوارینه‌
• ڕه‌وانشاد: عومه‌ر سوڵتانی (وه‌فا)

ئه‌تۆ په‌رژینی باغ و ده‌شتی تاســــــه‌‌ی
ئه‌تۆ بۆنی بزه‌ و عه‌تری هه‌ناســــــــه‌‌ی
ئـــــــــه‌تۆ خه‌رمانی هه‌ور و مۆمی یادی
گوڵی، به‌ندی دڵی، که‌وباڕی تاســــــه‌‌ی